Sindirim

Sindirim

Sindirim, vücudumuzun yaşamamızı sağlayan en önemli işlevlerden biridir. Besinlerin kana geçebilecek hale gelmesi için ağızdan başlayıp bağırsaklarda biten değişimlerin hepsine birden sindirim, bu işleri gören düzene de sindirim sistemi denir.
Sindirim sistemi canlıdan canlıya çeşitlilik göstermektedir. Özellikle hayvanların sindirim sistemi ve borusu belirli oranlarda farklılık gösterir. Örnek verecek olursak bazı hayvanlar çok odalı midelere sahiptir.

Sindirim Olayları
Kimyasal sindirim ve fiziksel (mekanik) sindirim olmak üzere iki farklı şekilde gerçekleşmektedir. Sindirime uğrayan besinlerin bağırsaklardan kana geçebilmesi için kimyasal ve fiziksel sindirime uğramaları gerekir.
  • Fiziksel (Mekanik) Sindirim: Besinlerde salgı yani enzim kullanılmadan çiğneme, yutma ve kas hareketleriyle küçük parçalara ayrılmasına denir.Besinlerin kimyasal yapısı da mekanik sindirim sonucunda değişmez.
  • Kimyasal Sindirim: Besinlerde sindirim borusunun çeşitli bölümlerinde salgılanan mide özsuyu, tükürük, öd, pankreas ve bağırsak özsularında bulunan mayalar arasında meydana gelir. Kimyasal sindirim ile besinlerin kimyasal yapıları değişir.
Ağızda Sindirim
Sindirim ağızda başlar. Bunun ilk evresi çiğnemedir. Çiğneme işlevine tükürük de yardım eeder. Ondan sonra lokmayı yutarız, sindirimin midedeki evresi burada başlamaktadır. Lokmaların bir sonraki sindirim işlemine hazırlanları bakımından, ağızda sindirim şu üç basamaktan geçer:
  • Çiğneme: Ağıza alınan besinler çiğneme ile ufalanır ve bu gıdalar tükürükle beraber karıştırılarak yutmaya elverişli bir lokma haline getirilir. Çiğneme, durağan olan üst çenenin karşısında alt çenenin uzaklaşma, yaklaşma, arkaya, öne ve yana gitme hareketleri sırasında, dişler lokmayı keserek ve ezerek parçalamasından ibaret mekanik bir durumdur. Sert bir parçayı yutmak için şeklini ve kıvamını alıncaya kadar geçen çiğneme süresi, normal şartlarda yarım dakika kadar sürer. Lokma en sonunda 1 mm 1/10'u kadar ufalanabilir. En çok 12 mm büyüklüğünde parçalar yutulabilir.
  • Tükürük: Parotis, dilaltı, çene altı bezleri diye adlandırılan üç çift büyük salya bezlerinden ve ağızdaki başka ufak bezlerden salgılanan bir sıvıdır.
  • Yutma: Lokma boğazdan geçip, yemek borusu ile mideye iner. Bu iş, ağız, çene, boğaz kaslarının sistemli çalışması, yemek borusunun peristaltizm diye adlandırılan hareketleri sayesinde gerçekleşir. Yediğimiz lokmanın nefes borusuna kaçmamasını sağlayan epiglottis denilen kapak nefes borusunu kapatır, bu sırada solunum birkaç saniye kesilir.
Midede Sindirim
Yutulan maddeler mideye gelince bunların üzerine midenin uygulamış olduğu sıkıştırıcı hareketlerde oluşmaya başlar. Mide salgısı ile besinler karışır. Ayrıca eskiden sanıldığı gibi besinler, çalkalanma işlemiyle karıştırılmaz. Bunu yapılan denemelerde göstermiştir ki ilk yenilenler midede en altta kalmış, daha sonra yenilenler ise üst üste yığılmıştır. Karıştırıcı etkisi midenin pilor denilen on iki parmak bağırsağına açılan kısımda olur.
Lokma mideye girdikten hemen sonra dalga şeklinde hareketlerle pilor kısmına doğru itilir. Lokmalar pilora yaklaştıktan sonra tekrar geri gelebilme ihtimali vardır. Peristaltik hareketler her 18-20 saniye sonra dalga halinde tekrar başlar.
Mide özsuyu, mide mukozasında (yaklaşık olarak sindirim borusunun tamamını kaplayan ince doku) salgılanan bir sıvıdır. Bu salgıların içinde bulunan asit, pepsin, lipase, klorhidrik aracılığıyla protein, yağ ve karbonhidratlı besinler parçalanmaya başlar.

Bağırsakta Sindirim
Sindirilmeye başlamış, özsularla karışmış besinler, on iki parmak bağırsağından itibaren bağırsak hareketiyle anüse doğru gönderilir.
On iki parmak bağırsağına pankreas bezi salgısı ile safra akar. Panreas salgısı amilas, lipas ve tripsin gibi mayalandırıcı maddeleri içermektedir.
Tropsin proteinleri etkiler, onları parçalar. Amilas ise nişastalı maddelerin, lipas ise yağların sindirilmelerinde büyük rol oynamaktadırlar.
Safra, bir karaciğer salgısıdır. Bunun bileşiminde bulunan safra asitleri lipasın etkisini arttırır, yağın sindirimini gerçekleştirir. Eğer safra bağırsağa iyi akamazsa bu yağlar sindirilemez, sindirilmemiş yağlar proteinlerin üstünü kaplayarak onlarında sindirilmesini zorlaştırır. Safra aynı zamanda antiseptik bir özelliğe sahip olup, bağırsağı mikroplardan korur.
Son Güncelleme : 20.11.2018 13:52:54
Sindirim ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini geliştirerek Herkese açık dizin kaynağımıza katkıda bulunabilirsiniz.
Sayfayı Düzenle Düzenleme Geçmişi

Sindirim Yorumları

şifre Kırmızı sayı

0 Yorum Yapılmış "Sindirim"

Kayıtlı yorum bulunamadı ilk yorumu siz ekleyin
Midede Sindirim
Midede Sindirim
Midede Sindirim, Midemiz yediğimiz besinlerin öğütülerek vücuda yararlı olanların ayrıştırılarak kullanılıp, kalan kısmın bağırsaklar yoluyla dışarı atılmasında rol oynayan sindirim sistemi organlarından biridir. Midemizin bu özelliği sayesinde yediğ...
Hücre Dışı Sindirim
Hücre Dışı Sindirim
Hücre dışı sindirim; enzimler ile beraber salgılanan hücrelerin dış ortamda bulunan büyük molekül parçacıklı besinlerin küçük moleküllü parçalara ayrılarak hücre içerisine alınmasıdır. Hücre dışı sindirimi genellikle çok hücreli canlılarda olmaktadı...
Sindirim Sistemi Organları
Sindirim Sistemi Organları
Sindirim sistemi organları, kimyasal ve fiziksel sindirimin yapıldığı yerlerden oluşur. Fiziksel sindirimin yapıldığı organlar, gıdaları küçük moleküllere ayırırken, kimyasal sindirimi üstlenen organlar bunları en küçük yapı taşlarına ayırırlar. Bu s...
Sindirim Sistemi Sağlığı
Sindirim Sistemi Sağlığı
Sindirim sistemi sağlığı, önemli konuların başında gelmektedir çünkü yeyilen yiyeceklerden ve içilen içeceklerden alınan faydalı ve zararlı maddelerin ayrıştırılması bu sistemin düzgün çalışabileceği zaman mümkün olmaktadır. Karbonhidrat, protein ...
Sindirim Sistemi Hastalıkları
Sindirim Sistemi Hastalıkları
Sindirim sistemi hastalıkları, sırasıyla ağız, yemek borusu, mide, bağırsak hastalıkları olarak sıralanabilir. Yiyeceklerin parçalanması, hazmedilmesi ve boşaltılması aşamalarında etkin rol oynayan bu bölgelerde oluşabilecek herhangi bir hastalık sin...
Sindirim Sistemi Görevleri
Sindirim Sistemi Görevleri
Sindirim sistemi görevleri, konusunu ele alabilmek için bu sistemde yer alan organların temel yapıları hakkında bilgi edinmek gerekir. Sindirim sisteminin ana görevi vücuda alınan besinlerin sindirilerek içerdikleri mineral ve vitaminlerden faydal...
Biyoloji Sindirim Sistemi
Biyoloji Sindirim Sistemi
İç ve dış çevreden gelen uyarılara karşı tepki göstermemizi sağlayan sisteme sinir sistemi denir. Omurgasızlarda Sinir Sistemi: Tek hücrelilerde özelleşmiş bir sinir sistemi yoktur. Uyartıları alma ve cevap verme sitoplazmadaki sinir telcikleri y...
Sindirim Sistemi Anatomisi
Sindirim Sistemi Anatomisi
Sindirim Sistemi Anatomisi; Gastrointestinal sistem diye adlandırılan sindirim sistemi, tüketilen gıdaların parçalanması, öğütülmesi, sindirim emilimi, katı haldeki atıkların vücuttan dışarıya atılması işlevini sağlar. Sindirim sistemi, işlevi ...
İnsanda Sindirim Sistemi
İnsanda Sindirim Sistemi
İnsanda Sindirim Sistemi; İnsan hayatını sürdürebilmek için yağ, protein, karbonhidrat, su ve mineral gibi bazı maddelere gereksinim duyar. İnsan bu tür maddeleri farklı besin grupları sayesinde vücuduna alır. Ancak bu maddeler vücut için oldukça...
Sindirim Sistemi Fizyolojisi
Sindirim Sistemi Fizyolojisi
Sindirim sistemi fizyolojisi, sindirimin ilk başladığı yerden sonlandığı yere kadar aşama aşama devam eden işlemleri zincirinden oluşur. Bu işlemler zinciinde besinler; kimyasal ve mekanik sindirim uygulanarak en küçük yapıtaşlarına kadar ayrıştrılır...
Sindirim Sistemi Rahatsızlıkları
Sindirim Sistemi Rahatsızlıkları
Sindirim Sistemi : Ağızdan başlayarak alınan gıdanın parçalanıp, vücuttan dışarıya atılması işleminin yapıldığı sistemdir. Ağızdan alınan gıda, vücudun ihtiyacı olan mineral, protein, karbonhidrat vs. gibi maddeler haline gelebilmesi için parçalanmas...
Sindirim Sistemi Nedir
Sindirim Sistemi Nedir
Sindirim sistemi nedir, Sindirim sistemi işlevini mekanik ve kimyasal olarak yerine getirir. Mekanik olan sindirim molekülleri daha küçük parçalara ayırmak, kimyasal olan sindirim ise besinleri en küçük yapı taşına ayırmaktır. Bu sistem sindirim kana...

 

Sindirim Bozukluğu
Bitkilerde Sindirim
Canlılarda Sindirim Sistemi
Mekanik Sindirim
Sindirim Sistemi Ağız
Sindirim Sistemini Hızlandıran Yiyecekler
Sindirim Hastalıkları
Sindirim Kanalı
Sindirim Sistemi Mide
Sindirim Fizyolojisi
Sindirim Organları
Sindirim Sistemi Kalın Bağırsak
Karbonhidratların Sindirimi
Yağların Sindirimi
Sindirim Enzimleri
Hücre İçi Sindirim
Kuşlarda Sindirim
Sindirim Sistemine Yardımcı Organlar
Midede Sindirim
Hücre Dışı Sindirim
Sindirim Sistemi Organları
Sindirim Sistemi Sağlığı
Sindirim Sistemi Hastalıkları
Sindirim Sistemi Görevleri
Biyoloji Sindirim Sistemi
Sindirim Sistemi Anatomisi
İnsanda Sindirim Sistemi
Sindirim Sistemi Fizyolojisi
Sindirim Sistemi Rahatsızlıkları
Sindirim Sistemi Nedir
Popüler İçerik
Sindirim Sistemi Kalın Bağırsak
Sindirim Sistemi Kalın Bağırsak
Sindirim Sistemi Kalın Bağırsak: Besin sindirimi mekanik ve kimyasal olarak iki yoldan yapılır. Mesela; dişler mekanik sindirimi, tükürük ise sindirim...
Karbonhidratların Sindirimi
Karbonhidratların Sindirimi
Karbonhidratların sindirimi, karbonhidratlar tüm canlılar tarafından birinci derecede enerji vericidirler. En basitinden en özeline kadar bütün besle...
Yağların Sindirimi
Yağların Sindirimi
Yağların sindirimi, önemli maddelerin başında yağlar gelir. Yağlar kimyasal bakımdan üç değerli alkol olan gliserinin çeşitli yağ asitleri ile yaptığı...
Sindirim Enzimleri
Sindirim Enzimleri
Sindirim enzimleri; sindirime yardımcı olan enzimlere verilen addır. Mide, pankreas ve ince bağırsak tarafından sindirime yardımcı olmak için enzimler...
Hücre İçi Sindirim
Hücre İçi Sindirim
Hücre içi sindirim, besinlerin parçalanması ve hücre stoplazmasında olmasına denir. Bu sindirim çeşidi protistlerde, süngerlerde, hidrada, planaryada ...
Kuşlarda Sindirim
Kuşlarda Sindirim
Kuşlarda sindirim; kuşlarında bulunan sindirim sistemi ağız, yemek borusu, kursak, mide, taşlık, bağırsak ve anüs (kloak) olarak organlar sıralanmıştı...
Sindirim Sistemine Yardımcı Organlar
Sindirim Sistemine Yardımcı Organlar
Sindirim sistemine yardımcı organlar; Vücuda alınan besinlerin ağızda çiğnenmesinden sonra fiziksel olarak sindirilir. Sonrasında mide ve bağırsaklar...
Popüler İçerik Son Forum Konuları Yardım Sayfaları  
Sindirim Sistemi Anatomisi
İnsanda Sindirim Sistemi
Sindirim Sistemi Fizyolojisi
Sindirim Sistemi Rahatsızlıkları
Sindirim Sistemi Nedir
Tıbbi Sorumluluk Reddi
Gizlilik Politikası
Çerez (Cookie) Politikası
Güvenlik Politikası
Bizimle İletişime Geçin
Forumlar
Site Haritası
Feed
Son Forum Konuları
Yardım Sayfaları
Tıbbi Sorumluluk Reddi
Gizlilik Politikası
Çerez (Cookie) Politikası
Güvenlik Politikası
Bizimle İletişime Geçin
Forumlar
Site Haritası
Feed
Sitede yer alan haber ve içeriklerin tüm hakları saklıdır ve buradaki bilgiler sadece bilgilendirme amaçlı olup, kullanımına, uygulanmasına, satın alınmasına, delil gösterilmesine veya tavsiye edilmesine aracılık etmez. Sitemizdeki bilgiler, hiç bir zaman kesin bilgi kaynağı olmayıp, kullanıcılar tarafından eklenmiştir veya yorumlanmıştır. Buradaki bilgiler sitemizin asıl görüşlerini içermeyebileceği gibi hiçbir taahhüt ve tavsiye yerine de geçmez.
Temmuz - 2019