Biyoloji Sindirim Sistemi

Biyoloji Sindirim Sistemi

İç ve dış çevreden gelen uyarılara karşı tepki göstermemizi sağlayan sisteme sinir sistemi denir.

Omurgasızlarda Sinir Sistemi:

Tek hücrelilerde özelleşmiş bir sinir sistemi yoktur. Uyartıları alma ve cevap verme sitoplazmadaki sinir telcikleri yardımı ile olur. Paramecium da hücre dışında bulunan siller, hücre içindeki sinir telleri ile bağlantılıdır. Sinir telleri dıştan gelen uyartıları hücrenin her yerine iletir. Süngerlerde özelleşmiş sinir hücresi yoktur. Her hücre uyarıya karşı kendisi tepki gösterir. Uyartı kimyasal yolla iletilir. Sölenterlerden Hidrada özelleşmiş sinir sisteminin en basiti olan sinir ağı bulunur. Sinir ağı birbirine bağlı sinir hücrelerinden oluşur. Uyartı iletimi yavaştır.

Yassı solucanlarda (Planaria) başta beyin görevi yapan bir sinir düğümü (ganglion) ile vücudun iki yanında uzanan bir çift sinir şeridi bulunur. Bu yapıya ip merdiven sinir sistemi denir.

Eklembacaklılarda merkezi sinir sistemi görülür. Baş ganglionuna beyin denir. Ganglionlar bağımsız olarak iş görebilir.

Omurgalılarda Sinir Sistemi:

Omurgalılarda sinir sistemi ikiye ayrılır.

1- Merkezi Sinir Sistemi: Beyin ve omurilikten oluşur.

2- Çevresel Sinir Sistemi: Beyin ve omurilikten çıkan sinirlerden oluşur.

SİNİR HÜCRESİ

Sinir sisteminin yapı ve görev birimi nöron adındaki sinir hücreleridir. Bir nöronda kısa uzantılar (dendrit) ve uzun uzantı (akson) bulunur. Sinir hücrelerinin çekirdek bulunan kısmına hücre gövdesi denir. Aksonu en dıştan saran kılıfa şıwan kını denir. Beslenme ve rejerasyonu sağlar. Şıwan kını altında miyelin bulunur. Miyelinli nöronlar impulsları daha hızlı iletir. Beyin ve omurilik sinirleri miyelinli, otonom sinirleri miyelinsizdir. Akson üzerindeki ranwier boğumlarında impulslar güçlenir. Görev ve işleyişine göre üç çeşit nöron vardır.

1- Duyu Nöronu: Duyu organlarındaki reseptörlerden (almaç) aldığı impulsları merkezi sinir sistemine iletir.

2- Ara Nöron: Duyu ve motor nöronları birbirine bağlayan nöronlardır. Uyartılara karşı hangi tepkinin oluşturulacağını belirler.

3- Motor Nöron: Merkezi sinir sisteminden aldığı uyarıları, tepki organına (efektör organ) iletir. Efeftör organ genelde kas veya salgı bezidir.

Çevreden gelen bilgi reseptörler tarafından alınır. Sırasıyla duyu nöronu aran nöron ve motor nöron dan geçerek efektör organa iletilir. Sinir dokusunu rejenerasyon yeteneği yoktur.

Nöronlarda İmpuls İletimi

Dıştan ve içten gelen uyarıların etkisi ile nöronda meydana gelen değişikliğe impuls denir. İmpulsun iletim yönü: Dendrit à Hücre gövdesi à Akson doğrultusundadır.

İmpulsun iletimi elektro kimyasal bir olaydır.

Dinlenme halindeki bir nöronda hücre zarının dış kısmı “+” iç kısmı “–“ yüklüdür. Hücrenin bu haline polarizasyon (kutuplaşma) denir. Bu olay Na ve K iyonlarının eşit olmayan dağılımından kaynaklanır.

Uyarılan sinir hücrelerini dış kısmı “–“ iç kısmı “+” yüklü duruma geçer. Bu olaya depolarizasyon denir. Bu işlem sırasında hücre bol miktarda O2 harcar, ATP kullanır. Sonuçta CO2 ve ısı oluşur.

İmpuls iletimi tamamlanınca nöron tekrar eski durumuna gelir. Buna da repolarizasyon denir.

Depolarizasyon durumundaki sinir hücresi ikinci bir uyartıya cevap veremez, repolarize olması gerekir.

Eşik Şiddeti: Sinir hücresinin uyarılması için gereken minimum uyartı şiddetidir. Eşik şiddetinin altındaki uyarılara sinir hücresi cevap veremez. Eşik değerde ve üzerindeki uyarılara cevap verir. Buna ya hep ya hiç kuralı denir. Uyartı eşik şiddetin üzerinde olduğunda impulsun hızı ve etkisi değişmez, sayısı değişir.

Uyarmanın frekansı, şiddeti ve süresi, nöronların sayısı, dizilişleri ve aralarındaki bağlantı impuls sayısını etkiler.

Sinaps: Bir nöronun dentridi ile diğer nöronun aksonunun karşılaşama noktasıdır. Uyartıların akış yönü sinapslarda aksondan dentrite doğudur.

İmpulsun Nörondan Nörona Geçişi

İmpulsun akson ucuna gelmesiyle sinaptik keselerden nörotransmiter (taşıyıcı) maddeler salgılanır. Diğer sinir hücresinin dendritindeki reseptörler tarafından algılanan bu maddeler bu hücrede yeni impulsu başlatır. Nörotransmiter maddeler asetilkolin, noradrenalin, dopamin, seratonin ve histamindir. Sinapslardaki nörotransmiter maddelerin salgılanma miktarı impuls sayısına bağlıdır. Bir uyartının sinapstan geçişi sinir hücresinden geçişinden daha yavaş olur. Yani elektriksel ileteim hormonal iletimden daha hızlıdır.

İnsanda Sinir Sistemi

a- Merkezi Sinir Sistemi: Beyin ve omurilikten oluşur.

* Beyin: Beyin dıştan içe doğru üç katlı zar ile çevrilmiştir. Bu tabakalar sert zar, örümceksi zar ve ince zardır. Örümceksi zar ile ince zar arasında beyin sıvısı bulunur. İnsanda beyin ağırlığı 1300-1500 gr`dir. İnsan beyni üç bölümden oluşur.

1- Ön Beyin: Uç beyin ve ara beyin olarak ikiye ayrılır. Öğrenilen davranışları, bacak hareketlerini, zekâyı, hafızayı kontrol eder. Uç Beyin: Ara ve orta beyini dıştan saran kısmıdır. Rolando yarığı ile ikiye ayrılır. Dış kısmında boz madde iç kısmında ise ak madde bulunur. Otonom sinir sistemini etkiler. Görevleri; hafıza, öğrenme, hayal kurma, görüntü, ses, konuşma, sembolleri algılama, şahsiyet değerlendirmedir. Ara Beyin: Talamus, hipotalamus ve hipofiz bezinden oluşur.

Talamus: Duyusal impulsların dağıtım merkezidir. Heyecan duygunun dışa vuran tepkilerini düzenler.

Hipotalamus: Homeostasi ile ilgili düzenlemeler yapar. İştah, kan basıncı, su dengesi, vücut ısısı, uyku, hormon salgılama, karbonhidrat ve yağ metabolizması eşeysel yönelme ve olgunlaşmayı düzenler.

Hipofiz Bezi: Salgıladığıhormonlarla diğer endokrin bezlerin çalışmasını kontrol eder.

2- Orta Beyin: Beyincik ile ara beyin arasında kalan kısımdır. Vücut duruşunu ve kas tonusunu ayarlar. Işığa bağlı olarak gözbebeğinin büyüyüp küçülmesini de kontrol eder.

3- Arka Beyin: Omurilik soğanı ve beyincikten oluşur.

Omurilik Soğanı: Dışta ak madde dışta boz madde bulunur. Kalp atışı, atardamar çapının değişmesi, solunum hareketleri, yutma ve tükrük salgısı, karaciğerin şeker ayarlaması, kan damarının büzülüp gevşemesi, kusma ,çiğneme, hapşırma olaylarını kontrol eder. Ayrıca solunum, dolaşım ve boşaltım sistemlerini denetler.

Beyincik: Dışta boz madde içte ak madde bulunur. İki yarım küreden oluşur. Yarım küreler pons ile birbirine bağlanır. İskelet kaslarının kasılmasını düzenler ve denge merkezidir.

* Omurilik: Omurganın içinde vücut boyunca uzanır. Omurilikte ventral kök, dorsal kök ve yan boynuz bulunur. Ventral kök motor nöronlarının çıktığı, dorsal kök duyu nöronlarının omuriliğe girdiği yerdir. Yan boynuzdan otonom sinir sistemine ait sinirler çıkar. Omurilik refleks merkezidir. Beyne gelen ve çıkan impulsları iletir.

REFLEKS

Vücudun uyarı etkisi ile ani olarak yaptığı istemsiz hareketlerdir. Refleksler omurilikteki refleks yayları tarafından oluşturulur. Basit bir refleks yayında duyu nöronu, ara nöron, motor nöron ve iki tane sinaps bulunur. Bir refleks yayında uyartının oluşumundan tepkinin ortaya çıkışına kadar izlenilen yol şöyledir: Duyu organı – dorsal kök – boz madde – ventral kök – salgı bezi veya kas Beyin refleksle meydana gelen olayların ancak sonucundan haberdar olur.

b- Çevresel Sinir Sistemi: Beyin ve omurilik dışında kalan sinir sistemidir. Somatik ve otonom sinir sistemi olmak üzere iki ayrı şekilde incelenir.

* Somatik Sinir Sistemi: Duyu ve motor nöronlarından oluşur. İskelet kaslarında gerçekleşen istemli hareketler somatik sinirlerin kontrolündedir ve miyelinlidirler.

* Otonom Sinir Sistemi: İsteğimiz dışında çalışan tüm iç organlara sinirler gönderir ve miyelinsizdirler. Omurilik, omurilik soğanı ve hipotalamusta ki merkezlerce kontrol edilir. Otonom sinir sisteminde birbirine zıt çalışan sempatik ve parasempatik sinirler bulunur. Sempatik sinirler organizma zor durumda kaldığında devreye girer. Sindirim ile ilgili olayları yavaşlattığı halde diğer olayları hızlandırır. Parasempatik sinirler ise sindirim sistemi hariç iç organların çalışmasını yavaşlatır.

Son Güncelleme : 07.12.2018 05:03:48
Biyoloji Sindirim Sistemi ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini geliştirerek Herkese açık dizin kaynağımıza katkıda bulunabilirsiniz.
Sayfayı Düzenle Düzenleme Geçmişi

Biyoloji Sindirim Sistemi Yorumları

şifre Kırmızı sayı

0 Yorum Yapılmış "Biyoloji Sindirim Sistemi"

Kayıtlı yorum bulunamadı ilk yorumu siz ekleyin
Sindirim Sistemine Yardımcı Organlar
Sindirim Sistemine Yardımcı Organlar
Sindirim sistemine yardımcı organlar; Vücuda alınan besinlerin ağızda çiğnenmesinden sonra fiziksel olarak sindirilir. Sonrasında mide ve bağırsaklarda parçalanarak oradan enzimlere kadar sürece yardımcı olan organlardır. Sindirim sistemine yardımcı...
Midede Sindirim
Midede Sindirim
Midede Sindirim, Midemiz yediğimiz besinlerin öğütülerek vücuda yararlı olanların ayrıştırılarak kullanılıp, kalan kısmın bağırsaklar yoluyla dışarı atılmasında rol oynayan sindirim sistemi organlarından biridir. Midemizin bu özelliği sayesinde yediğ...
Hücre Dışı Sindirim
Hücre Dışı Sindirim
Hücre dışı sindirim; enzimler ile beraber salgılanan hücrelerin dış ortamda bulunan büyük molekül parçacıklı besinlerin küçük moleküllü parçalara ayrılarak hücre içerisine alınmasıdır. Hücre dışı sindirimi genellikle çok hücreli canlılarda olmaktadı...
Sindirim Sistemi Organları
Sindirim Sistemi Organları
Sindirim sistemi organları, kimyasal ve fiziksel sindirimin yapıldığı yerlerden oluşur. Fiziksel sindirimin yapıldığı organlar, gıdaları küçük moleküllere ayırırken, kimyasal sindirimi üstlenen organlar bunları en küçük yapı taşlarına ayırırlar. Bu s...
Sindirim Sistemi Sağlığı
Sindirim Sistemi Sağlığı
Sindirim sistemi sağlığı, önemli konuların başında gelmektedir çünkü yeyilen yiyeceklerden ve içilen içeceklerden alınan faydalı ve zararlı maddelerin ayrıştırılması bu sistemin düzgün çalışabileceği zaman mümkün olmaktadır. Karbonhidrat, protein ...
Sindirim Sistemi Hastalıkları
Sindirim Sistemi Hastalıkları
Sindirim sistemi hastalıkları, sırasıyla ağız, yemek borusu, mide, bağırsak hastalıkları olarak sıralanabilir. Yiyeceklerin parçalanması, hazmedilmesi ve boşaltılması aşamalarında etkin rol oynayan bu bölgelerde oluşabilecek herhangi bir hastalık sin...
Sindirim Sistemi Görevleri
Sindirim Sistemi Görevleri
Sindirim sistemi görevleri, konusunu ele alabilmek için bu sistemde yer alan organların temel yapıları hakkında bilgi edinmek gerekir. Sindirim sisteminin ana görevi vücuda alınan besinlerin sindirilerek içerdikleri mineral ve vitaminlerden faydal...
Sindirim Sistemi Anatomisi
Sindirim Sistemi Anatomisi
Sindirim Sistemi Anatomisi; Gastrointestinal sistem diye adlandırılan sindirim sistemi, tüketilen gıdaların parçalanması, öğütülmesi, sindirim emilimi, katı haldeki atıkların vücuttan dışarıya atılması işlevini sağlar. Sindirim sistemi, işlevi ...
İnsanda Sindirim Sistemi
İnsanda Sindirim Sistemi
İnsanda Sindirim Sistemi; İnsan hayatını sürdürebilmek için yağ, protein, karbonhidrat, su ve mineral gibi bazı maddelere gereksinim duyar. İnsan bu tür maddeleri farklı besin grupları sayesinde vücuduna alır. Ancak bu maddeler vücut için oldukça...
Sindirim Sistemi Fizyolojisi
Sindirim Sistemi Fizyolojisi
Sindirim sistemi fizyolojisi, sindirimin ilk başladığı yerden sonlandığı yere kadar aşama aşama devam eden işlemleri zincirinden oluşur. Bu işlemler zinciinde besinler; kimyasal ve mekanik sindirim uygulanarak en küçük yapıtaşlarına kadar ayrıştrılır...
Sindirim Sistemi Rahatsızlıkları
Sindirim Sistemi Rahatsızlıkları
Sindirim Sistemi : Ağızdan başlayarak alınan gıdanın parçalanıp, vücuttan dışarıya atılması işleminin yapıldığı sistemdir. Ağızdan alınan gıda, vücudun ihtiyacı olan mineral, protein, karbonhidrat vs. gibi maddeler haline gelebilmesi için parçalanmas...
Sindirim Sistemi Nedir
Sindirim Sistemi Nedir
Sindirim sistemi nedir, Sindirim sistemi işlevini mekanik ve kimyasal olarak yerine getirir. Mekanik olan sindirim molekülleri daha küçük parçalara ayırmak, kimyasal olan sindirim ise besinleri en küçük yapı taşına ayırmaktır. Bu sistem sindirim kana...

 

Sindirim Bozukluğu
Bitkilerde Sindirim
Canlılarda Sindirim Sistemi
Mekanik Sindirim
Sindirim Sistemi Ağız
Sindirim Sistemini Hızlandıran Yiyecekler
Sindirim Hastalıkları
Sindirim Kanalı
Sindirim Sistemi Mide
Sindirim Fizyolojisi
Sindirim Organları
Sindirim Sistemi Kalın Bağırsak
Karbonhidratların Sindirimi
Yağların Sindirimi
Sindirim Enzimleri
Hücre İçi Sindirim
Kuşlarda Sindirim
Sindirim Sistemine Yardımcı Organlar
Midede Sindirim
Hücre Dışı Sindirim
Sindirim Sistemi Organları
Sindirim Sistemi Sağlığı
Sindirim Sistemi Hastalıkları
Sindirim Sistemi Görevleri
Biyoloji Sindirim Sistemi
Sindirim Sistemi Anatomisi
İnsanda Sindirim Sistemi
Sindirim Sistemi Fizyolojisi
Sindirim Sistemi Rahatsızlıkları
Sindirim Sistemi Nedir
Popüler İçerik
Sindirim Organları
Sindirim Organları
Sindirim organları, sindirim sisteminin ana organları ve bunlara ek olarak yardımcı organlar bulunmaktadır. Eğer besinler organların içinden geçiyorsa...
Sindirim Sistemi Kalın Bağırsak
Sindirim Sistemi Kalın Bağırsak
Sindirim Sistemi Kalın Bağırsak: Besin sindirimi mekanik ve kimyasal olarak iki yoldan yapılır. Mesela; dişler mekanik sindirimi, tükürük ise sindirim...
Karbonhidratların Sindirimi
Karbonhidratların Sindirimi
Karbonhidratların sindirimi, karbonhidratlar tüm canlılar tarafından birinci derecede enerji vericidirler. En basitinden en özeline kadar bütün besle...
Yağların Sindirimi
Yağların Sindirimi
Yağların sindirimi, önemli maddelerin başında yağlar gelir. Yağlar kimyasal bakımdan üç değerli alkol olan gliserinin çeşitli yağ asitleri ile yaptığı...
Sindirim Enzimleri
Sindirim Enzimleri
Sindirim enzimleri; sindirime yardımcı olan enzimlere verilen addır. Mide, pankreas ve ince bağırsak tarafından sindirime yardımcı olmak için enzimler...
Hücre İçi Sindirim
Hücre İçi Sindirim
Hücre içi sindirim, besinlerin parçalanması ve hücre stoplazmasında olmasına denir. Bu sindirim çeşidi protistlerde, süngerlerde, hidrada, planaryada ...
Kuşlarda Sindirim
Kuşlarda Sindirim
Kuşlarda sindirim; kuşlarında bulunan sindirim sistemi ağız, yemek borusu, kursak, mide, taşlık, bağırsak ve anüs (kloak) olarak organlar sıralanmıştı...
Popüler İçerik Son Forum Konuları Yardım Sayfaları  
Sindirim Sistemi Anatomisi
İnsanda Sindirim Sistemi
Sindirim Sistemi Fizyolojisi
Sindirim Sistemi Rahatsızlıkları
Sindirim Sistemi Nedir
Tıbbi Sorumluluk Reddi
Gizlilik Politikası
Çerez (Cookie) Politikası
Güvenlik Politikası
Bizimle İletişime Geçin
Forumlar
Site Haritası
Feed
Son Forum Konuları
Yardım Sayfaları
Tıbbi Sorumluluk Reddi
Gizlilik Politikası
Çerez (Cookie) Politikası
Güvenlik Politikası
Bizimle İletişime Geçin
Forumlar
Site Haritası
Feed
Sitede yer alan haber ve içeriklerin tüm hakları saklıdır ve buradaki bilgiler sadece bilgilendirme amaçlı olup, kullanımına, uygulanmasına, satın alınmasına, delil gösterilmesine veya tavsiye edilmesine aracılık etmez. Sitemizdeki bilgiler, hiç bir zaman kesin bilgi kaynağı olmayıp, kullanıcılar tarafından eklenmiştir veya yorumlanmıştır. Buradaki bilgiler sitemizin asıl görüşlerini içermeyebileceği gibi hiçbir taahhüt ve tavsiye yerine de geçmez.
Temmuz - 2019