Polisakkaritlerin kimyasal sindirimi nasıl gerçekleşir?

Kompleks karbonhidratların vücudumuzda enzimler aracılığıyla parçalanma süreci, sindirim sisteminin en temel biyokimyasal mekanizmalarından birini oluşturur. Nişasta ve glikojen gibi polisakkaritlerin ağızdan başlayıp ince bağırsakta tamamlanan metabolik yolculuğu, besinlerin enerjiye dönüşümündeki kritik aşamalardan biridir.

19 Kasım 2025

Polisakkaritlerin Kimyasal Sindirimi


Polisakkaritler, çok sayıda monosakkarit biriminin glikozit bağlarıyla birleşmesiyle oluşan kompleks karbonhidratlardır. Kimyasal sindirimleri, bu bağların enzimatik hidroliz yoluyla parçalanmasıyla gerçekleşir. İnsanlarda polisakkarit sindirimi ağızda başlar, ince bağırsakta tamamlanır ve emilebilir monosakkaritlere dönüştürülür.

Sindirim Aşamaları


  • Ağızda Sindirim: Tükürük bezleri tarafından salgılananamilaz (ptialin)enzimi, nişastayı daha küçük polimerlere (dekstrin ve maltoz) parçalar. Bu işlem kısa sürer ve mide asidik ortamında durur.
  • Midede Sindirim: Mide özsuyunun düşük pH'ı (asidik ortam) amilaz enzimini inaktive eder, bu nedenle polisakkarit sindirimi midede minimal düzeydedir. Sindirim ince bağırsakta devam eder.
  • İnce Bağırsakta Sindirim: Pankreas tarafından salgılananpankreatik amilaz, nişasta ve glikojenin sindirimini sürdürerek maltoz, izomaltoz ve limit dekstrinlere dönüştürür. Bağırsak çeperindeki (brus kenarı) enzimler (disakkaridazlar) bu ürünleri ve diğer polisakkaritleri monosakkaritlere parçalar.

Enzimler ve Görevleri


  • Amilaz: Nişasta ve glikojendeki α-1,4-glikozit bağlarını hidroliz eder.
  • Maltaz: Maltozu iki glikoz molekülüne parçalar.
  • İzomaltaz (dekstrinaz): İzomaltoz ve limit dekstrinleri glikoza dönüştürür.
  • Sükraz: Sukrozu glikoz ve fruktoza ayırır (sukroz bir disakkarittir, ancak polisakkarit sindirimi bağlamında yer alır).
  • Laktaz: Laktozu glikoz ve galaktoza parçalar (laktoz da bir disakkarittir).

Son Ürünler ve Emilim

Polisakkaritlerin kimyasal sindirimi sonucunda oluşan glikoz, fruktoz ve galaktoz gibi monosakkaritler, ince bağırsak epitel hücreleri tarafından emilir ve kan dolaşımına geçer. Bu şekerler hücrelerde enerji üretimi veya depolanması için kullanılır.

Selülozun Sindirimi

İnsanlarda selüloz, β-1,4-glikozit bağlarına sahip olduğu için sindirim enzimleri tarafından parçalanamaz. Selüloz, diyet lifi olarak bağırsak hareketlerine yardımcı olur ve dışkıyla atılır.

Özet

Polisakkaritlerin kimyasal sindirimi, enzimatik hidroliz yoluyla gerçekleşir ve monosakkaritlerin emilimiyle sonuçlanır. Bu süreç, sindirim sisteminin farklı bölgelerinde salgılanan spesifik enzimlerle desteklenir.

Yeni Soru Sor / Yorum Yap
şifre
Sizden Gelen Sorular / Yorumlar
Çok Okunanlar
Sindirim Sistemi Görevleri
Sindirim Sistemi Görevleri
Haber Bülteni
Popüler İçerik
Kimyasal Sindirim Türleri ve Özellikleri
Kimyasal Sindirim Türleri ve Özellikleri
Sindirim Sistemi Nedir?
Sindirim Sistemi Nedir?
Besinlerin Sindirimi Nasıl Gerçekleşir?
Besinlerin Sindirimi Nasıl Gerçekleşir?
Sindirim Bozukluğu Belirtileri ve Tedavisi
Sindirim Bozukluğu Belirtileri ve Tedavisi
Sindirim Sistemine İyi Gelen Yiyecekler Nelerdir?
Sindirim Sistemine İyi Gelen Yiyecekler Nelerdir?
;